శ్రీ లలితా షోడశోపచార పూజ – పూజా విధానం
శ్రీ లలితా గోత్రం అనగా శ్రీదేవి, పరమేశ్వరి, శక్తి స్వరూపగా ప్రసిద్ధి. ఆమెను షోడశోపచార పూజతో భక్తితో ఆవాహన చేసి ఆరాధించడం ద్వారా మన జీవితంలోని సమస్యలు, అలసటలు, ఆందోళనలు నశిస్తాయి. ఈ పూజలో 16 విధాలుగా చేసిన సేవలు (“షోడశోపచారాలు”) ద్వారా దేవిని సత్కరించి ఆ మర్యాదలు చేసినట్లే పూజ పూర్తవుతుంది. ఈ పూజను సకల శుభకార్యాల ముందు చేయడం చాలా శ్రేయస్కరం. దీన్ని మనస్ఫూర్తిగా రోజూ చదివితే మనలో శాంతి, స్థిరత్వం, ధైర్యం వస్తుంది.
పునః సంకల్పం -
పూర్వోక్త ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభ తిధౌ శ్రీ లలితా పరమేశ్వరీ దేవతాముద్దిశ్య శ్రీ లలితా పరమేశ్వరీ ప్రీత్యర్థం సంభవద్భిః ద్రవ్యెః సంభవద్భిః ఉపచారైశ్చ సంభవితా నియమేన సంభవితా ప్రకారేణ శ్రీసూక్త విధానేన యావచ్ఛక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ||
ప్రాణప్రతిష్ఠ -
ఓం అసునీతే పునరస్మాసు చక్షు:
పున: ప్రాణమిహ నో” ధేహి భోగ”మ్ |
జ్యోక్పశ్యేమ సూర్యముచ్చర”న్త
మనుమతే మృడయా” నః స్వస్తి ||
అమృతం వై ప్రాణా అమృతమాప:
ప్రాణానేవ యథాస్థానముపహ్వయతే ||
ఆవాహితా భవ స్థాపితా భవ |
సుప్రసన్నో భవ వరదా భవ |
స్థిరాసనం కురు ప్రసీద ప్రసీద |
ధ్యానం -
అరుణాం కరుణాతరంగితాక్షీం
ధృతపాశాంకుశ పుష్పబాణచాపామ్ |
అణిమాదిభిరావృతాం మయూఖై-
-రహమిత్యేవ విభావయే భవానీమ్ ||
ధ్యాయేత్పద్మాసనస్థాం వికసితవదనాం పద్మపత్రాయతాక్షీం
హేమాభాం పీతవస్త్రాం కరకలితలసద్ధేమపద్మాం వరాంగీమ్ |
సర్వాలంకారయుక్తాం సతతమభయదాం భక్తనమ్రాం భవానీం
శ్రీవిద్యాం శాంతమూర్తిం సకలసురనుతాం సర్వసంపత్ప్రదాత్రీమ్ ||
సకుంకుమవిలేపనామళికచుంబికస్తూరికాం
సమందహసితేక్షణాం సశరచాపపాశాంకుశామ్ |
అశేషజనమోహినీం అరుణమాల్యభూషాంబరాం
జపాకుసుమభాసురాం జపవిధౌ స్మరేదంబికామ్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ధ్యాయామి |
ఆవాహనం -
ఓం హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతస్రజామ్ |
చక్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
కనకమయవితర్దిశోభమానం
దిశి దిశి పూర్ణసువర్ణకుంభయుక్తమ్ |
మణిమయమంటపమధ్యమేహి మాత-
ర్మయి కృపయాశు సమర్చనం గ్రహీతుమ్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ఆవాహయామి |
ఆసనం -
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీ”మ్ |
యస్యాం హిరణ్యం విన్దేయం గామశ్వం పురుషానహమ్ ||
కనకకలశశోభమానశీర్షం
జలధరలంబి సముల్లసత్పతాకమ్ |
భగవతి తవ సన్నివాసహేతో-
ర్మణిమయమందిరమేతదర్పయామి ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః నవరత్నఖచిత సువర్ణ సింహాసనం సమర్పయామి |
పాద్యం -
అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినాదప్రబోధినీమ్ |
శ్రియం దేవీముపహ్వయే శ్రీర్మాదేవీర్జుషతామ్ ||
దూర్వయా సరసిజాన్వితవిష్ణు-
-క్రాంతయా చ సహితం కుసుమాఢ్యమ్ |
పద్మయుగ్మ సదృశే పదయుగ్మే
పాద్యమేతదురరీకురు మాతః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి |
అర్ఘ్యం -
కాం సో"స్మితాం హిరణ్యప్రాకారా-
-మార్గాం జ్వలన్తీం తృప్తాం తర్పయన్తీమ్ |
పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం
తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
గంధపుష్పయవసర్షపదూర్వా-
-సంయుతం తిలకుశాక్షతమిశ్రమ్ |
హేమపాత్రనిహితం సహ రత్నై-
రర్ఘ్యమేతదురరీకురు మాతః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి |
ఆచమనీయం -
చన్ద్రం ప్రభాసాం యశసా జ్వలన్తీం
శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్ |
తాం పద్మినీమీం శరణమహం ప్రపద్యే-
-౬లక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే ||
జలజద్యుతినా కరేణ జాతీ-
-ఫలతక్కోలలవంగగంధయుక్తేః |
అమృతైరమృతైరివాతిశీతై-
-ర్భగవత్యాచమనం విధీయతామ్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి |
మధుపర్కం -
నిహితం కనకస్య సంపుటే
పిహితం రత్నపిధానకేన యత్ |
తదిదం జగదంబ తేర్పితం
మధుపర్కం జనని ప్రగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః మధుపర్కం సమర్పయామి |
పంచామృత స్నానం -
దధిదుగ్ధఘృతైః సమాక్షికైః
సితయా శర్కరయా సమన్వితైః |
స్నపయామి తవాహమాదరా-
-జ్జనని త్వాం పురుషవారిభిః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః పంచామృత స్నానం సమర్పయామి |
శుద్ధోదక స్నానం -
ఆదిత్యవర్ణే తపసో2ధిజాతో
వనస్పతిస్తవ వృక్షోథ బిల్వః |
తస్య ఫలాని తపసా నుదన్తు,
మాయాన్తరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీః ||
ఏలోశీరసువాసితైః సకుసుమైర్గంగాదితీర్ధోదకై-
-ర్మాణిక్యామలమౌక్తికామృతరసైః స్వచ్చైః సువర్ణోదకైః |
మంత్రాన్వైదికతాంత్రికాన్పరిపఠన్సానందమత్యాదరా-
-త్స్నానం తే పరికల్పయామి జనని స్నేహాత్త్వమంగీకురు ||
ఓం శ్రీ లలిత దేవ్యె నమః శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి |
స్నానానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
వస్త్రం -
ఉపైతు మాం దేవసఖః కీర్తిశ్చ మణినా సహ |
ప్రాదుర్భూతో2 స్మి రాష్ట్రఒ స్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాతు మే ||
బాలార్కద్యుతి దాడిమీయకుసుమప్రస్పర్ది సర్వోత్తమం
మాతస్త్వం పరిధేహి దివ్యవసనం భక్త్యా మయా కల్పితమ్ |
ముక్తాభిరథితం సుకంచుకమిదం స్వీకృత్య పీతప్రభం
తప్తస్వర్ణసమానవర్ణమతులం ప్రావర్ణమంగీకురు ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి |
ఆభరణం -
క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్టామలక్ష్మీం నాశయామ్యహమ్ |
అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్ ||
మంజీరే పదయోర్నిధాయ రుచిరాం విన్యస్య కాంచీం కటౌ
ముక్తాహారమురోజయోరనుపమాం నక్షత్రమాలాం గలే |
కేయూరాణి భుజేషు రత్నవలయశ్రేణీం కరేషు క్రమా-
-త్తాటంకే తవ కర్ణయోర్వినిదధే శీర్షే చ చూడామణిమ్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః సర్వాభరణాని సమర్పయామి |
గంధం -
గంధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీ"మ్ |
ఈశ్వరీగ్ం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
మాతః ఫాలతలే తవాతివిమలే కాశ్మీరకస్తూరికా-
-కర్పూరాగరుభిః కరోమి తిలకం దేహేంగరాగం తతః |
వక్షోజాదిషు యక్షకర్ధమరసం సిక్త్వా చ పుష్పద్రవం
పాదౌ చందనలేపనాదిభిరహం సంపూజయామి క్రమాత్ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః శ్రీ గంధాన్ ధారయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః హరిద్రా కుంకుమ కజ్జల కస్తూరీ గోరోజనాది సుగంధ ద్రవ్యాణి సమర్పయామి |
అక్షతాన్ -
రత్నాక్షతైస్త్వాం పరిపూజయామి
ముక్తాఫలైర్వా రుచిరైరవిద్దైః |
అఖండితైర్దేవి యవాదిభిర్వా
కాశ్మీరపంకాంకితతండులైర్వా ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః అక్షతాన్ సమర్పయామి |
పుష్పాణి -
మనస: కామమాకూతిం వాచః సత్యమశీమహి |
పశూనాం రూపమన్నస్య మయి శ్రీః శ్రయతాం యశ: ||
పారిజాతశతపత్రపాటలై-
-ర్మల్లికావకులచంపకాదిభిః |
అంబుజైః సుకుసుమైశ్చ సాదరం
పూజయామి జగదంబ తే వపుః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి |
అథ అష్టోత్తరశతనామ పుజా -
శ్రీ లలితా అష్టోత్తరశతానామావళీ పశ్యతు |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః అష్టోత్తరశతనామ పుజాం సమర్పయామి |
ధూపం -
కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సంభవ కర్దమ |
శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్ ||
లాక్షాసంమిలితైః సితాభ్రసహితైః శ్రీవాససంమిశ్రితైః
కర్పూరాకలితైః శిరైర్మధుయుతైర్గోసర్పిషా లోడితైః |
శ్రీఖండాగరుగుగ్గులు ప్రభృతిభిర్నానావిధైర్వస్తుభి-
-రూపం తే పరికల్పయామి జనని స్నేహాత్త్వమంగీకురు ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ధూపం ఆఘ్రాపయామి |
దీపం -
ఆప: సృజన్తు స్నిగ్ధాని చిక్లీత వస మే గృహే |
ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయ మే కులే ||
రత్నాలంకృతహేమపాత్రనిహితైర్గోసర్పిషా లోడితై-
-ర్దీపైర్దీర్ఘతరాంధకారభిదురైర్బాలార్కకోటిప్రభైః |
ఆతామ్రజ్వలదుజ్జ్వలప్రవిలసద్రత్నప్రదీపైస్తథా
మాతస్త్వామహమాదరాదనుదినం నీరాజయామ్యుచ్చకైః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః దీపం సమర్పయామి |
నైవేద్యం -
అర్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పిజ్జలాం పద్మమాలినీమ్|
చద్దాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
సాపూపసూపదధిదుగ్ధసితాఘృతాని
సుస్వాదుభక్తపరమాన్నపురఃసరాణి |
శాకోల్లసన్మరిచిజీరకబాహ్లికాని
భక్ష్యాణి భుంక్ష్వ జగదంబ మయార్పితాని ||
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరే”ణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి |
ధియో యో నః ప్రచోదయా”త్ ||
సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి
(సాయంకాలే – ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి)
అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి |
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా” | ఓం అపానాయ స్వాహా" |
ఓం వ్యానాయ స్వాహా" | ఓం ఉదానాయ స్వాహా” |
ఓం సమానాయ స్వాహా” |
మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి |
అమృతాపిధానమసి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి |
హస్తా ప్రక్షాళయామి | పాదౌ ప్రక్షాళయామి | శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః నైవేద్యం సమర్పయామి |
తాంబూలం -
అర్ధాం య: కరిణీం యష్టిం సువర్ణాం హేమమాలినీమ్ |
సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఏలాలవంగాదిసమన్వితాని
తక్కోలకర్పూర మిశ్రితాని |
తాంబూలవల్లీదలసంయుతాని
పూగాని తే దేవి సమర్పయామి ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః తాంబూలం సమర్పయామి |
నీరాజనం -
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీ"మ్ |
యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యో శ్వా”-
-న్విన్దేయం పురుషానహమ్ ||
ఇంద్రాదయో నతినతైర్మకుటప్రదీపై-
-ర్నీరాజయంతి సతతం తవ పాదపీఠమ్ |
తస్మాదహం తవ సమస్తశరీరమేత -
-న్నీరాజయామి జగదంబ సహస్రదీపైః ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః నీరాజనం సమర్పయామి |
నీరాజనానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
ప్రదక్షిణ -
పదే పదే యత్పరిపూజకేభ్యః
సద్యో౬ శ్వమేధాదిఫలం దదాతి |
తత్సర్వపాపక్షయ హేతుభూతం
ప్రదక్షిణం తే పరితః కరోమి ॥
యానికాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే |
పాపోహం పాపకర్మాహం పాపాత్మా పాపసంభవ |
త్రాహిమాం కృపయా దేవీ శరణాగతవత్సలే |
అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ |
తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష మహేశ్వరీ ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి |
పుష్పాంజలి -
చరణనలినయుగ్మం పంకజైః పూజయిత్వా
కనకకమలమాలాం కంఠదేశేర్పయిత్వా |
శిరసి వినిహితోఒయం రత్నపుష్పాంజలిస్తే
హృదయకమలమధ్యే దేవి హర్షం తనోతు ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః పుష్పాంజలిం సమర్పయామి |
సర్వోపచారాః –
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ఛత్రం ఆచ్ఛాదయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః చామరైర్వీజయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః నృత్యం దర్శయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః గీతం శ్రావయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః ఆందోళికాన్నారోహయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః గజానారోహయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యె నమః అశ్వానారోహయామి |
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః సమస్త రాష్ట్రీయోపచారాన్ దేవ్యోపచారాన్ సమర్పయామి |
నమస్కారాన్ -
ముక్తాకుందేందుగౌరాం మణిమయమకుటాం రత్నతాటంకయుక్తా-
-మక్షస్ర్పుష్పహస్తామభయవరకరాం చంద్రచూడాం త్రినేత్రామ్ |
నానాలంకారయుక్తాం సురమకుటమణిద్యోతితస్వర్ణపీఠాం
సానందాం సుప్రసన్నాం త్రిభువనజననీం చేతసా చింతయామి ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః ప్రార్థనానమస్కారాన్ సమర్పయామి -
క్షమా ప్రార్థన -
అపరాధ సహస్రాణి క్రియంతే హర్నిశం మయా |
దాసో2యమితి మాం మత్వా క్షమస్వ పరమేశ్వరీ |
ఆవాహనం న జానామి న జానామి విసర్జనం |
పూజావిధిం న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వరీ |
యత్పూజితం మయా దేవీ పరిపూర్ణం తదస్తుతే |
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వరీ |
అనయా శ్రీసూక్త విధాన పూర్వక ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజనేన భగవతీ సర్వాత్మికా శ్రీ
లలితా దేవీ సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవంతు ||
తీర్థప్రసాద గ్రహణం -
అకాలమృత్యహరణం సర్వవ్యాధినివారణం |
సమస్తపాపక్షయకరం శ్రీ లలితా దేవీ పాదోదకం పావనం శుభం ||
ఓం శ్రీ లలితా దేవ్యై నమః ప్రసాదం శిరసా గృష్ణామి |
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||
Note for Bhakthi Readers
ఈ పూజను చేసే ముందు గణపతి పూజ వంటి ఇతర శుభ కార్యక్రమాలను కూడా చేయడం మంచిది.
Conclusion (Benefits of Regular Practice)
షోడశోపచార పూజను భక్తితో, శ్రద్ధతో, నిత్యం చేస్తే మనలో ఆత్మ విశ్వాసం పెరుగుతుంది. దీని ద్వారా మన మనసును శ్రద్ధగా ఒకాగ్రం చేసుకోవచ్చు, ఆందోళనలు తక్కువగా ఉంటాయి మరియు మన దైనందిన జీవితంలో శాంతి, అనుగ్రహం లభిస్తుంది. ఈ పూజను ప్రయోజనకరంగా నిర్వహించడం ద్వారా ఆరోగ్యం, సమృద్ధి, శాంతి మరియు విద్యార్థుల అభివృద్ధి వంటి అనేక లాభాలు మనకు అందుతాయి.